Βαρκελωνισμός και μαρμίτα

Στις 14 Ιουνίου του 1925, ένα ολόκληρο γήπεδο στην Καταλονία δονείται καθώς οι οπαδοί μιας ποδοσφαιρικής ομάδας τραγουδούν με παρρησία το Marcha Real (μετέπειτα εθνικό ύμνο της Ισπανίας) σαν μια πράξη αντίδρασης στην αιμοσταγή δικτατορία του Primo de Rivera! Η ομάδα τιμωρείται, ο πρόεδρος της ομάδας ονόματι Gamper υποχρεώνεται σε παραίτηση και το γήπεδο σφραγίζεται για έξι ολόκληρους μήνες. Έναν μόλις μήνα μετά την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου το 1936, οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές της ίδιας ομάδας διώκονται από τις δυνάμεις του Φράνκο για την αντιστασιακή τους δράση. Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς, ο τότε πρόεδρος της ομάδας και υπέρμαχος της ανεξαρτησίας της Καταλονίας, Josep Sunyol, δολοφονείται εν ψυχρώ από τα πρωτοπαλίκαρα του Φράνκο. Μια δολοφονία που όχι μόνο κατέστησε τον Sunyol μάρτυρα του Βαρκελωνισμού αλλά και επηρέασε βαθύτατα την διαμόρφωση του σύγχρονου Καταλανικού εθνικισμού. Το καλοκαίρι του 1937, η ομάδα ταξιδεύει στο Μεξικό και τις Η.Π.Α. προς αναζήτηση πόρων. Ωστόσο, πάνω από τα μισά μέλη της αποστολής ζητούν εκεί πολιτικό άσυλο. Στις 16 Μαρτίου του 1938, η Βαρκελώνη ισοπεδώνεται από την αεροπορία του Μουσολίνι. Ένας από τους πρώτους στόχους ήταν και τα γραφεία της ομάδας. Λίγους μήνες αργότερα, η Καταλονία πέφτει στα χέρια του Φράνκο. Μέλη και οπαδοί θα υποστούν διώξεις ενώ και η ίδια η ομάδα θα υποχρεωθεί να αλλάξει όνομα και έμβλημα!

Το 1943, το Club de Futbol Barcelona, αντιμετωπίζει στον ημιτελικό του κυπέλλου την μισητή Real Madrid. Το πρώτο ματς το κερδίζουν, εντός έδρας, οι Καταλανοί με σκορ 3-0. Στην ρεβάνς, ένα ματς παρωδία, οι Μαδριλένοι νικούν 11-1. Απροκάλυπτα, οι δυνάμεις της αστυνομίας απειλούν στα αποδυτήρια τους παίκτες της Barcelona και έτσι οι νικητές καταγράφονται στην ιστορία ως “η ομάδα του Φράνκο” την ώρα που οι ηττημένοι κέρδισαν τον τίτλο του “ποδοσφαιρικού εκπροσώπου” τον θυμάτων του. Λίγο αργότερα, μια βροχερή Κυριακή του 1951, οι οπαδοί της Barcelona θα κερδίσουν ένα ακόμη “μετάλλιο” αντί-Φρανκισμού. Η ομάδα έπαιζε, εντός έδρας, κόντρα στην Santander. Τελικό σκορ 2-1. Όταν τα πανηγύρια της νίκης έλαβαν τέλος, οι οπαδοί της Barcelona επέλεξαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους με τα πόδια σε μια εκκωφαντική κίνηση συμπαράστασης στους απεργούς εργαζόμενους στα τραμ τους οποίους είχε επιτάξει το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο. Μια κίνηση που καταξίωσε τον σύλλογο στα μάτια κάθε προοδευτικού Ισπανού. Να σημειωθεί πως ακόμη και σήμερα η Barcelona λειτουργεί ως εγγεγραμμένο αθλητικό σωματείο σε αντίθεση με κάθε άλλη αθλητική ανώνυμη εταιρία! Ως εκ τούτου, κανείς δεν μπορεί να αγοράσει μετοχές του συλλόγου αλλά μόνο την ιδιότητα του μέλους. Τα μέλη του συλλόγου (ονομάζονται socis) σχηματίζουν ένα διοικητικό συμβούλιο (ονομάζεται junta directiva) που είναι και το ανώτατο όργανο του συλλόγου.

Στο πλαίσιο αυτής της ιστορικής διαδρομής, η Barcelona αποτελεί για τους Καταλανούς κάτι περισσότερο από ένα club (Mes que un club). Οι μάχες με την Real Madrid συχνά τιτλοφορούνται ως “Cantera vs Cartera” που περιφραστικά θα μπορούσε να αποδοθεί ως “η δύναμη της γης κόντρα στην δύναμη του πορτοφολιού”! Θεωρούν την ομάδα τους σύμβολο του αντι-Φρανκισμού και του αγώνα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας ενώ μέχρι και σχετικά πρόσφατα περηφανευόταν πως το καμάρι τους αντιστέκονταν στην εμπορευματοποίηση αρνούμενο να δεχθεί χορηγό στην φανέλα του.

Ωστόσο, 118 χρόνια μετά την ίδρυσή του, την ώρα που η Καταλονία ζούσε την σημαντικότερη ίσως στιγμή της ιστορίας της, την ώρα που ο Ραχόι έπαιρνε την σκυτάλη από τον Ριβέρα και τον Φράνκο, την ώρα που οι Καταλανοί δέχονταν την ωμή επίθεση των δυνάμεων ασφαλείας του ισπανικού κράτους, το “Mes que un club” απουσίαζε από το ιστορικό αυτό ραντεβού! Το “καμάρι” των Καταλανών είχε μια ανειλημμένη υποχρέωση: να παίξει παίξει μπάλα! Την ώρα που τα εκατομμύρια των Καταλανών αψηφούσαν τις πλαστικές σφαίρες των αστυνομικών και συνέρρεαν στα εκλογικά κέντρα, το “Mes que un club” δεν βρήκε το σθένος να αψηφίσει την απειλή της ισπανικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας περί αφαίρεσης 6 βαθμών σε περίπτωση αναβολής του αγώνα. Δεν βρήκε το σθένος να αψηφίσει της απειλές των μεγάλων χορηγών του! Το γεγονός πως ο αγώνας διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών αποτελεί απλά έναν φερετζέ ανίκανο να κρύψει το οτιδήποτε. Κυρίως όμως, ανίκανο να κρύψει πως η Barcelona, με την επιλογή της να “παίξει μπάλα”, έχασε κάθε δυνατότητα να εκφράζει και να υποστηρίζει πως είναι κάτι περισσότερο από ένα club. Μια εταιρία απεδείχθη πως είναι και μάλιστα μια εταιρία της σειράς ούσα τόσο εξαρτημένη οικονομικά από τα αποτελέσματα ενός και μόνο έτους (ίσως το -6 να την κρατούσε εκτός του champions league της επόμενης χρονιάς). Όλα αυτά την ώρα που ο τζίρος της πέρυσι ξεπέρασε τα 700 εκατομμύρια ευρώ, είναι σταθερά πάνω από τα 600 τα τελευταία 3 χρόνια ενώ ο στόχος για την δεκαετία του 2020 είναι να υπερβαίνει ετησίως το 1 δις.

Τί σκατά άλλαξε στην λατρεμένη μας μπαλίτσα και μετατράπηκε το “Mes que un club” σε μια απλή Ltd; Τί είναι αυτό που δεν αφήνει πλέον χώρο σε ηρωισμούς του παρελθόντος; Φοβάμαι πως ο Μπογιόπουλος και ο Μηλάκας έχουν δίκιο! Μας την ξεφούσκωσαν αδέλφια! “Την ξεφούσκωσαν οι μεγιστάνες και το ιερατείο της διαφημιστικής αρένας και της χρηματιστηριακής φούσκας.”

Στην περίπτωση της Barcelona, όταν οι επιτελείς της ομάδας αποφάσισαν να περάσουν πλήρως “στην απέναντι όχθη”χρησιμοποίησαν αρχικά ως “σχεδία” την Unicef. Από το 2006, την χρονιά που η Barcelona κέρδισε το champions league επικρατώντας στον τελικό της Arsenal με σκορ 2-1, οι Καταλανοί ανακοίνωσαν πως για πρώτη φορά στην ιστορία του συλλόγου θα τοποθετούσαν στο μπροστινό μέρος της φανέλας το logo κάποιου τρίτου! Το γεγονός πως δεν επρόκειτο για χορηγία αλλά για κίνηση υποστήριξης της Unicef έκανε τους οπαδούς να μην αντιληφθούν τον “λάκκο της φάβας”. Πέντε χρόνια αργότερα, την θέση της Unicef πήρε το διαβόητο Qatar Foundation. Μόνο που αυτή τη φορά θα ήταν οι Καταριανοί που θα προσέφεραν χορηγία στην ομάδα! 170 εκατομμύρια ευρώ για διάστημα 6 ετών! Κάπως έτσι, η -για εκατό και πλέον χρόνια- “καθαρή” φανέλα των Καταλανών “λερώθηκε” ανεπανόρθωτα. Ποιές αρχές και ποιά ιδιαιτερότητα; Όλα για την μαρμίτα! Μόνο ο σπουδαίος Johan Cruyff είχε τα κάκαλα να αντιδράσει τότε: “Η Barcelona δεν είναι πλέον κάτι περισσότερο από ένα club. Είναι απλά ένα ακόμη club!”

Τον περσινό Σεπτέμβρη, η Barcelona εγκαινίασε τα γραφεία της στην Νέα Υόρκη. “Έχουμε οπαδούς σε όλο τον κόσμο και θέλουμε να έρθουμε κοντά τους” δήλωνε στα ΜΜΕ ο πρόεδρος της ομάδας. Αν όμως κανείς ήθελε να ανακαλύψει τον ακριβή λόγο αυτού του ταξιδιού θα έπρεπε να βρεθεί σε ένα από τα διασημότερα εστιατόρια του Μανχάταν. Εκεί όπου ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της ομάδας πέρασαν την ημέρα τους συζητώντας με μεγαλοστελέχη εταιριών όπως η Morgan Stanley, η PricewaterhouseCoopers, η KPMG και η BlackRock. 13 μήνες μετά, η Barcelona θα στήσει τους Καταλανούς στο μεγαλύτερο ραντεβού της ιστορίας τους!

Αυτό ήταν; Χάθηκε οριστικά η μπαλίτσα μας; Μα φυσικά όχι! Κανένα παιχνίδι δεν τελειώνει πριν το οριστικό σφύριγμα του διαιτητή. Χάνουμε ναι! Με αρκετά γκολ διαφορά ίσως! Ωστόσο, όσο εκείνη τσουλάει, τόσο εμείς θα έχουμε την ελπίδα -και ο αντίπαλος τον φόβο- της ανατροπής!

Την ώρα που η Barcelona συζητούσε το πέρασμα από την χορηγία του Qatar Foundation σε εκείνη της Qatar Airways, σε μια άσημη και λιγότερο γκλαμουράτη γειτονιά της Μαδρίτης, μόλις είχε τελειώσει ένας ποδοσφαιρικός αγώνας. Η τοπική Rayo Vallecano είχε μόλις κερδίσει την Celta de Vigo. Οι πανηγυρισμοί και οι επευφημίες όμως υπερέβαιναν κατά πολύ την όποια σημασία της νίκης. Συνθήματα όπως το “φτωχοί μα τίμιοι” ή το “είστε η περηφάνια της γειτονιάς μας” ακούγονταν συνεχώς! Πριν από μερικές μέρες, 5-6 στενά μακρυά από το γήπεδο, δεκάδες αστυνομικοί επιχειρούσαν να εκτελέσουν μια δικαστική απόφαση έξωσης της 85χρονης Carmen. Μια χήρα, αυτής της ηλικίας, πετιόνταν έξω από το σπίτι που έζησε τα τελευταία 50 χρόνια! Ο γιος της είχε λάβει δάνειο ύψους 40 χιλιάδων ευρώ με υποθήκη το εν λόγω διαμέρισμα και τώρα, όντας άνεργος, αδυνατούσε να το αποπληρώσει. Ο προπονητής της Rayo ήτανε μάρτυρας του επεισοδίου. Συγκλονισμένος, κάλεσε αμέσως διοίκηση, παίκτες και οργανωμένους οπαδούς προκειμένου να εξασφαλίσουν όλοι μαζί μόνιμη στέγη για την Carmen. Από τότε, με κεντρικό σύνθημα “οι εξώσεις ενός άρρωστου κράτους από τη μια – η αλληλεγγύη της εργατικής τάξης από την άλλη”, έχουν αναλάβει την λειτουργία ενός ιδιαίτερα ενεργού δικτύου ενάντια στις εξώσεις, αλληλεγγύης σε θύματα αυτού του απάνθρωπου μέτρου ενώ παράλληλα λειτουργούν και καθημερινή κοινοτική κουζίνα!

Δυστυχώς, εκείνη την χρονιά η Rayo δεν τα κατάφερε και τελικά υποβιβάστηκε στην δεύτερη κατηγορία. Μα στην εργατογειτονιά του Valekas κανείς δεν έκλαψε! Ξέρουν πως παρά την όποια οικονομική στενότητα, κάποια στιγμή θα επανέλθουν. Άλλωστε -παραφράζοντας τους Μπογιόπουλο και Μηλάκα – στο ποδόσφαιρο και στη ζωή όλα είναι δυνατά! Ακόμα και τούτο: να απαλλαγούν και τα δυο από τα χρεόγραφα που τα φορτώνουν οι κανόνες της αγοράς και να ξαναγίνουν παιχνίδι!

Γιώργος Τζαννετάτος

[ 405 επισκέψεις | 1 σήμερα ]

About The Author

Σχετικά videos

LEAVE YOUR COMMENT

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.